Austurdalur - Skagafjörður
Er austasti dalur í Skagafirði og er hann um 50 km langur. Þar eru skógarleifar í Jökulsárgili, skammt frá Merkigili og í Fögruhlíð í miðjum dalnum eru þetta hæstu (yfir sjávarmál) skógarleifar á Íslandi. Dalurinn er náttúru- og útivistarperla sem vert er að skoða nánar, en um hann rennur Austari-jökulsá í miklu gljúfri með berggöngum og litskrúðugum millilögum. Áin er eitt magnaðasta flúðasiglingasvæði í Evrópu. Brú er yfir hana og kláfur við Skatastaði, auk þess sem margir ferðamenn ganga um Merkigilið og koma við í Ábæjarkirkju. Göngubrýr eru á Ábæjará og Tinná, og Ferðafélag Skagfirðinga er með skála í Hildarseli. Austurdalur er einstakur til að fara um ríðandi, gangandi eða á fjallahjóli.
Álka - Húnaþing
Álka er innst inni í Vatnsdal að vestanverðu. Ein af nokkrum ám sem renna í Vatnsdalsá. Álka (Álftaskálará) er 290km" vatnasvið og er hún stærsta áin er rennur í Vatnsdalsá. Hún fellur í hrikalegu hamragili, Álkugili, niður í Vatnsdal, skammt utan við Grímstungu. Merkt hefur verið gönguleið eftir gilinu frá veginum. Myndin er af Einvígisfossum
Blanda - Húnaþing
Á upptök sín í suðvestanverðum Hofsjökli og rennur út í Húnaflóa við Blönduós. Vatnasvið Blöndu er talið vera um 2370 km² og hún er með lengri ám landsins eða ca. 125 km. Talið er að upptök hennar séu í um 800 m hæð. Áin hefur löngum verið ein helsta laxveiðiá landsins og hefur oft gefið af sér á þriðja þúsund laxa yfir sumarið. Áður en hún var virkjuð árið 1990 var hún fiskgeng fram undir jökla.
Blöndugil - Húnaþing
Er hrikalegt gljúfur sem Blanda hefur grafið milli Auðkúluheiðar og Eyvindarstaðaheiðar það er með öllum hlykkjum um 18 km langt. Vegurinn um Auðkúluheiði (Kjalvegur) liggur víðast skammt frá gilinu. Gilið nær fram að Reftjarnarbungu, en þar er áin stífluð vegna miðlunarlóns virkjunarinnar. Gilið er yfirleitt um 50-100m djúpt og víðast veggbratt. Einna hrikalegast er það við Tindabjörg, um 200m djúpt. Í Blöndugili er svokallað Grettishlaup en þar eru um 20m milli hamrabrúna. Hægt er að ganga allt gljúfrið á sumrin áður en miðlunarlónið fyllist og er sú gönguferð erfiðisins virði.
Borgarvirki - Húnaþing
Borgarvirki er á mörkum Vesturhóps og Víðidals og gnæfir 177 metra yfir sjávarmáli. Virkið er gosstapi og sagnir herma að það hafi gegnt hlutverki héraðsvirkis fyrr á öldum. Einstakt náttúrufyrirbæri, endurbætt af mönnum fyrr á öldum. Uppi á virkinu er útsýnisskífa. Fyrir þá sem leggja leið sína um Vatnsnes er tilvalið að koma við í Borgarvirki og upplifa þá mögnuðu strauma sem finna má fyrir á þessum mikilfenglega stað.
Drangey - Skagafjörður
Drangey er á því sem næst miðjum Skagafirði, og er um 200 metra hár móbergsstapi. Í eynni, sem er aðeins geng á einum stað sem nefnist Uppganga, er gífurleg fuglabyggð. Eyjan var öldum saman helsta matarforðabúr Skagfirðinga, og var gjarnan kölluð "Mjólkurkýr Skagafjarðar".
Útlagarnir Grettir og Illugi Ásmundssynir dvöldu í eynni um þriggja ára skeið 1028 - 1031 svo sem getið er í Grettissögu. Frægt er Drangeyjarsund Grettis. Margar þjóðsögur eru tengdar eyjunni.
Ferðir til Drangeyjar sjá skoðunar og ævintýraferðir
Hallárdalur - Húnaþing
Hallárdalur er þröngur en svipmikill dalur, nú eyðidalur en þar var allnokkur byggð allt fram á fimmta áratug þessarar aldar. Hallá rennur úr dalnum og í henni er laxveiði. Dalurinn er tilvalinn til gönguferða.
Hópið - Húnaþing
Hópið er fimmta stærsta stöðuvatn landsins. Þingeyrarsandur skilur Hópið frá hafi. Vatnið er um 29 km2. til 44 km2 að flatarmáli eftirsjávarföllum. Veiði er heimil í öllu vatninu. Staðbundin bleikja, sjóbleikja, sjóbirtingur og töluvert af laxi veiðist ár hvert í Hópinu enda gengur mikið af laxi í gegnum Hópið í Víðidalsá og Gljúfurá. Sjóbleikjan getur verið væn enda sami stofninn og veiðist í Víðidalsá. Einnig veiðist mikið af fallegum sjóbirtingi í vatninu.
Hrútey - Húnaþing
Hrútey er skrautfjöður í hatti Blönduósbæjar, umlukin jökulánni Blöndu.Hrútey er í alfaraleið við þjóðveg nr. 1. Góð bifreiðastæði eru við árbakkann og traust göngubrú út í eyjuna. Hrútey er tilvalin sem útivistar- og áningarstaður. Þar eru góðir göngustígar og rjóður með bekkjum og borðum. Þá er stutt til sjávar frá Hrútey eftir göngustíg meðfram ánni. Hrútey var friðuð sem fólkvangur árið 1975. Svæðið er opið öllum almenningi en fylgja ber reglum um umferð og afnot. Hrútey er friðuð fyrir allri umferð frá 20. apríl til 20. júní vegna varps fugla, einkum gæsa.
Hveravellir - Húnaþing
Jarðhitasvæði norðan undir Kjalhrauni, eitt af stærstu hverasvæðum landsins. Þar eru nær eingöngu vatnshverir.
Hveravellir liggja í dæld eða kvos milli hraunsins og Breiðamels, í um 650 m h.y.s. Hverasvæðið er á lágri bungu. Þar er hverinn Öskurhólshver, sem áður lét svo hátt í “að til hans heyrðist í mílufjórðungs fjarlægð” (ferðab. Eggerts og Bjarna). Hverirnir haga sér misjafnlega. Öskurhólshver gýs gufu, Bræðrahverir og Eyvindarhver eru með litlar vatnsgusur og Bláhver og Grænihver eru með kyrrt vatn í sinni skál. Þarna er mikil hverahrúðursmyndun og rennur vatn yfir hrúðurbunguna.
Eyvindarhver er kenndur við Fjalla-Eyvind sáluga, sem hér dvaldist um skeið ásamt Höllu og sagnir eru um að fleiri útilegumenn hafi átt þarna skjól. Rúst sem heitir Eyvindarkofi er í hraunsprungu skammt frá Eyvindarhver. Um 1 km suður af sæluhúsi Ferðafélagsins eru hleðslur í sprungu í háum hraunhól og heitir þar Eyvindarrétt.
Sagnir herma að Magnús sálarháski, alkunnur flakkari á síðustu öld, hafi gert tilraun til útilegu á Hveravöllum en ekki entist honum vistin nema þrjár vikur. Stal hann lambi og sauð í hver og heyrðist honum það biðja sér vægðar en sagði þá sem síðar varð máltæki: ”Engin miskunn hjá Magnúsi”. En lambskrokkurinn sökk og hafði hann engin not af honum nema lungnanna sem flutu hrá ofan á. Á þeim lifði hann fyrstu vikuna, aðra vikuna lifði hann á munnvatni sínu en Guðblessun þá þriðju og var það versta vikan að sögn hans sjálfs.
Veðurstofa Íslands lét reisaveðurathugunarstöð á melum norðan við Hveravelli sumarið 1965. Hefur verið búið þar síðan og gerðar daglegar veðurathuganir.
Hvítserkur - Húnaþing
Hvítserkur er 15 m hár steindrangur er stendur við botn Húnafjarðar. Í klettinum hafa margar fuglategundir heimkynni sín og ber kletturinn þess merki, svo hvítur sem hann er af driti þeirra. Gömul þjóðsaga segir að Hvítserkur hafi verið tröll er bjó norður á Ströndum og hafi ætlað að mölva klukku á Þingeyrum sem fór í taugarnar á honum, en hafi dagað þarna uppi í flæðarmálinu.
Kambsfoss - Húnaþing
Kambsfoss í Austurá í Austuárdal er aðgengilegur og mjög fallegur. Hann er kannski þekktastur fyrir að þar er hæsti samfelldi laxastigi landsins.
Mestu fossar Húnaþings vestra eru Kolufossar í hinu þekkta Kolugljúfri í Víðidal. Víðidalsá rennur þar fram í tveimur mikilfenglegum fossum. Auðvelt er að komast að fossunum þar sem brú hefur verið lögð við þá.
Bergárfoss er einnig í Víðidalsá nokkru fyrir framan Kolufossa.
Kattarauga - Húnaþing
Alldjúpur pyttur neðan vegarins í landi Kornsár i Vatnsdal. Í honum eru tvær fljótandi smá eyjar, þetta er verulega óvenjulegt náttúrufyrirbrigði og svæðið friðlýst. Upplýsingaskilti náttúruverndarráðs hafa verið sett upp við tjörnina.
Kálfshamarsvík - Húnaþing
Lítil vík á norðanverðum Skaga. Viti er á litlum tanga Kálfshamarsnesi, var hann fyrst reistur 1913 og endurreistur 1939. Við nesið eru sjávarhamrar úr fallega formuðu stuðlabergi er myndaðist þar fyrir u.þ.b. tveimur milljónum ára. Sérkennileg náttúrusmíð.
Um síðustu aldamót og fram á þessa öld var rekin nokkur útgerð frá Kálfshamarsvík. Á staðnum og í nágrenni hans bjuggu þá um 100 manns. Upp úr 1930 dróst útgerðin saman og um 1940 var byggðin komin í eyði.
Árið 1999 voru sett upp upplýsingaskilti fyrir ferðafólk sem lýsa allvel byggðinni á staðnum.
Kotagil - Skagafjörður
Kotagil er hrikalegt gljúfur í Norðurárdal, ekki langt fyrir neðan bæinn Fremri - Kot. Auðvelt er að ganga inn gilið af þjóðvegi eitt. Í gilinu finnast steingervingar og þá einkum sem för eftir viðarboli.
Ketubjörg - Skagafjörður
Ketubjörg eru rúmlega 120 m há sjávarbjörg á Skaga rétt fyrir sunnan bæinn Ketu. Ketubjörg eru forn eldfjallarúst eða gýgfylling. Auðugt fuglalíf er í björgunum. Sagt var að tröll byggju í björgunum og þótti þeirra vegna stundum illfært um þjóðveginn sem lá á bjargbrúninni.
Kolugljúfur - Húnaþing
Þegar ekið er fram Víðidal kemur maður að Kolugili sem stendur við Víðidalsá. Rétt neðan við bæinn rennur áin friðsæl niður í stórbrotið gljúfur sem heitir Kolugljúfur og þar eru fossar sem kenndir eru við tröllkonuna Kolu og heita Kolufossar. Það er afar áhrifamikið að aka út á brúna yfir gljúfrið og sjá hina friðsælu á steypast fram í svo mikilfenglegum fossum. Sýn sem lætur engan ósnortinn. Við gljúfrið er söguskilti og aðstaða fyrir ferðamenn.
Króksbjarg - Húnaþing
Nokkru norðan við bæinn Hof á Skagaströnd hefjast 40-50 m há björg við sjóinn og ná þau út undir Kálfshamarsvík, um 10 km leið. Syðst heitir þar Króksbjarg, Skriðbjarg, Bjargabjörg og Bakkar nyrst. Nokkuð er af sjófugli í björgunum þó aðallega fýl.
Laxárdalur - Húnaþing
Laxárdalur liggur samhliða Langadal. Allmikil byggð var áður í dalnum og fram undir 1930 voru þar um 20 býli. Víða er grösugt á Laxárdal og margar jarðir þóttu þar góðar bújarðir en ákaflega snjóþungt á vetrum.
Munnmæli herma að Máni landnámsmaður byggi í Mánaskál og sé hann heygður á Illviðrahnjúk sem er austan dalsins, nálægt sýslumörkum. Sér þar enn móta fyrir þúst upphlaðinni, sem þó er farin að láta á sjá. En sagt er að ekki hafi það leitt til giftu að róta í Mánahaug eða raska honum.
Dalurinn er tilvalinn til gönguferða.
Málmey - Skagafjörður
Eyja austan megin á Skagafirði. Hún er fremur löng og láglend, en er þó hæst 125 metra há. Í eyjunni var búið fram til 1950. Sú þjóðsaga fylgir eynni að enginn megi búa þar lengur en 20 ár. Væri sú regla brotin átti húsfreyjan á bænum að hverfa og aldrei að sjást framar. Fyrsti viti á Íslandi var staðsettur í kirkju á eyjunni.
Ferðir til Málmeyjar sjá skoðunar og ævintýraferðir.
Mælifellshnjúkur - Skagafjörður
Er 1138 metra hár og stendur stakur, þannig að hann rís yfir allar nærliggjandi hæðir. Sagt er að hnjúkurinn sjáist úr tíu sýslum í björtu veðri, og er útsýn af honum að sama skapi mikil. Merkt gönguleið er upp á topp hnjúksins og er upphaf hennar við veginn í Mælifellsdal.
Selavíkutangi - Húnaþing
Selavíkurtangi er um 40 km norðan við Skagaströnd, við Kaldranavík. Rétt úti við ströndina má sjá sel í einungis 40-50 m fjarlægð, þar flatmaga þeir á skerjum og stara forvitnum augum á ferðalanga. Fjöldi þeirra getur skipt tugum.
Spákonufell - Húnaþing
Er eitt svipmesta og sérkennilegasta fjall á þessum slóðum 646m á hæð. Nafn sitt dregur fellið af Þórdísi spákonu sem bjó á samnefndum bæ við rætur þess á 10. öld. Er hún fyrsta manneskjan sem getið er um að hafi búið á Skagaströnd. Af toppnum er mjög víðsýnt í allar áttir. Merk hefur verið gönguleið upp á fellið frá bænum Brandaskarði.
Spánskanöf - Húnaþing
Á Skagaströndinni örskammt norðan ósa Laxár á Refasveit er Spánskanöf. Þar er snarbratt niður á ströndina um 40-50m fall. Mikið fuglalíf er í björgunum og nokkur rif úti fyrir ströndinni. Það er vel þess virði að taka á sig þennan krók.
Sagan segir að á þessum stað hafi spænskir sjóræningjar gengið á land og stefnt að prestsetrinu að Höskuldsstöðum. Prestur safnaði mönnum og stóðhrossum, lét binda hrísklyfjar á þau og kveikja í klyfjunum. Síðan keyrðu menn stóðið með miklum látum á móti Spánverjunum og féllu sumir þeirra á melunum aðrir hröpuðu fram af björgunum. Af því er nafnið dregið.
Tindastóll - Skagafjörður
Tindastóll hét áður Eilífsfjall og er 989 mys. og eitt mesta fjall sýslunnar um 20 kílómetra langt. Það er að mestu úr blágrýti en einnig finnst líparít að suðaustanverðu. Margar þjóðsögur eru tengdar Tindastóli og meðal annars er sagt að finna megi óskastein í Óskatjörn sem er uppi á fjallinu. Einnig var sagt að í fjallinu byggi risi sem réri daglega til fuglaveiða út til Drangeyjar.
Vatnsdalsá - Húnaþing
er dragá mynduð úr kvíslum á víðlendum heiðaflákum, Grímstungu- og Haukagilsheiði. Þaðan sem Miðkvísl og Fellakvísl sameinast heitir áin Vatnsdalsá. Eyðibýlið Réttarhóll er austan Fellakvíslar þar bjó um tíma Björn Eysteinsson (1848-1939). Vestan undir Bótarfelli dýpkar farvegur Vatnsdalsár og litlu norðar steypist hún í stórfenglegu gljúfri og mörgum fossum niður í Vatnsdal. Á árunum 1945-1965 var rætt um að veita Blöndu vestur um Kólkuflóa og virkja hana og Vatnsdalsá sameiginlega í um 400 m falli niður í Vatnsdal, en vegna náttúruverndarsjónarmiða varð ekkert af því. Efsti fossinn á fjallsbrún heitir Skínandi og ber nafn með réttu. Nokkru neðar er Kerafoss og Rjúkandi. Neðarlega í gilinu, hjá bænum Forsæludal, er Dalsfoss, mikill foss og Stekkjarfoss. Vatnsdalsá hefur alla tíð verið í flokki fremstu veiðiáa landsins, bæði hvað varðar lax og silung. Merkt hefur verið gönguleið meðfram Vatnsdalsárgili frá bænum Forsæludal að fossinum Skínanda.
Vatnsdalshólar - Húnaþing
Eru einkennilegir ásýndum og lengi hefur verið óvíst um uppruna þeirra. Sumir ætluðu þá jökulgarða, aðrir héldu þá myndaða af jarðeldi. Nú þykir enginn vafi vera á því að hér sé um að ræða heljarmikið skriðufall úr Vatnsdalsfjalli löngu fyrir landnám. Hólarnir eru margbreytilegir að lit og lögun, sumir svartir úr blágrýtismylsnu, aðrir gulbrúnir úr ríalíti. Sumir eru keilumyndaðir, aðrir sem bunkar eða kambar að lögun. Vatnsdalshólarnir ná yfir rúmlega fjögurra ferkílómetra svæði. Hafa þeir verið taldir meðal þriggja náttúrufyrirbrigða á Íslandi sem væru óteljandi, hin tvö voru vötnin á Arnarvatnsheiði og eyjarnar á Breiðafirði. Sunnan undir Vatnsdalshólum, vestan vegar, er Þórdísarlundur, skógarreitur sem Húnvetningafélagið í Reykjavík hefur ræktað og girt. Í Þórdísarlundi er minnisvarði um fyrsta innfædda Húnvetninginn, Þórdísi dóttur Ingimundar gamla að Hofi, en hún er talin hafa fæðst þarna á hörpu árið 895.
Vatnsdalur - Húnaþing
Liggur milli Víðidalsfjalls (993 m.y.s.) og Vatnsdalsfjalls (1018 m.y.s.) og er um 25 km langur. Er dalurinn grösugur og búsældarlegur. Svo þótti Ingimundi gamla og mönnum hans er þeir komu í dalinn fyrstir manna að sögn Vatnsdælasögu. Um dalinn fellur Vatnsdalsá, kunn veiðiá. Mikil og ferleg skriðuhlaup hafa fallið úr Vatnsdalsárfjalli og niður um utanverðan dalinn. Þeirra mestar voru skriður sem féllu árin 1545 og 1620. Sú fyrrnefnda tók af bæinn Skíðastaði í Vatnsdal og fórust 14 manns. Skriðan 1720 hljóp á bæinn Bjarnastaði og banaði 6 mönnum og að auki einhverju af búfé.
Vatnsnes - Húnaþing
Selaskoðun á Vatnsnesi
Á Vatnsnesi er fjölskrúðugt dýralíf, fjölmörg náttúruundur, magnaðar söguslóðir og fagurt umhverfi. Þar er að finna ein aðgengilegustu og stærstu sellátur á landinu, þa sem skoða má landseli í töluverðu návígi. Aðstaða til selaskoðunar hefur verið byggð upp á Illugastöðum, Svalbarði og Ósum en athygli skal vakin á því að selaskoðunarstaðnum í Hindisvík hefur nú verið lokað.
Vatnsnesfjall - Húnaþing
Vatnsnesfjall setur mikinn svip á Vestur-Húnavatnssýslu. Hæsti tindur þess er Þrælsfell 906 m yfir sjávarmáli. Fjölmargir dalir ganga inn í fjallið allt um kring. Akvegur er upp á fjallið frá Helguhvammi við Hvammstanga.
Víðidalsfjall - Húnaþing
Víðidalsfjall stendur í fallegu umhverfi Víðidals. Hæsti tindur þess er Hrossakambur og er 993 m y.s. Gönguleið er upp á Rauðkoll, einn tinda þess og þaðan er ægifagurt útsýni. Í Víðidalsfjalli er einnig Gálgagil, annálaður sögustaður fyrir aftökur fyrri tíma. Sagnir herma að þarna sé draugagangur mikill.
Þingeyrar - Húnaþing
Fyrrum eitt kunnasta stórbýli í Húnaþingi og kirkjustaður. Frá Þingeyrakirkju er ein víðasta og fegursta útsýn í sýslunni. Talið er að enginn bær hafi verið eins stór og vel hýstur sem Þingeyrar enda sátu þar auðmenn og höfðingjar um aldir. Frá Þingeyrum er örskammt vestur í Miðhóp og liggur þaðan rif því nær þvert yfir vatnið. Er ekki ólíklegt að þar við Hópið séu eyrar þær sem staðurinn dregur nafn sitt af.
Þórðarhöfði - Skagafjörður
Er gömul eldfjallarúst skammt frá Hofsósi. Höfðinn er áfastur landi með eyði sitt hvoru megin, en á milli er Höfðavatn sem er sjávarlón. Þórðarhöfði, Málmey, Drangey og Ketubjörg á Skaga eru talin leifar af mjög fornri og stórri eldfjallarúst.
Þrístapar - Húnaþing
Vestast í Vatnsdalshólum og norðan þjóðvegarins eru nokkrir einstakir smáhólar og einum stað þrír samliggjandi, Þrístapar. Þar fór fram síðasta aftaka á Íslandi, þ. 12. jan. 1830, er hálshöggvin voru Friðrik Sigurðsson og Agnes Magnúsdóttir vegna morðs á Natani Ketilssyni og Pétri Jónssyni að Illugastöðum í V-Hún. Höggstokkurinn og öxin eru varðveitt í Þjóðminjasafni Íslands en minningarsteinn er á aftökustaðnum.
